Sağlık Profesyonelleri Neden Atanmıyor ve İstihdam Krizi Nasıl Büyüyor
Beyoğlu Postası'nı Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.
Cumhurbaşkanı tarafından bu yıl bitmeden 38 bin hekim dışı sağlık personeli alınacağı duyuruldu. Ancak hangi meslekten, kaç kişinin ve hangi statüde alınacağı belirsizliğini korurken, yüzbinlerce işsiz sağlık profesyoneli çaresiz bir bekleyiş sürdürüyor. Eğitim ve insan gücü planlamasının bilimsel yöntemlerle yapılmaması, niteliğe bakılmaksızın fazla sayıda meslek mensubunun yetiştirilmesine ve ucuz emek gücü olarak piyasaya sürülmesine neden oluyor.
Diş hekimliği ve eczacılık alanlarında da benzer bir tablo yaşanıyor. Mesleklerini yapamayarak garsonluk, oto yıkama veya market kasiyerliği gibi farklı işlere yönelen diş hekimleri dikkat çekiyor. Sağlık Bakanlığı’nın 2026 birinci dönem kurasına 17 bin diş hekimi başvururken yalnızca 521 kişi atandı. Yeni mezun bir diş hekimi 70 özel kliniğe özgeçmiş yolladığını ve cevap alamadığını, sunulan ücretlerin ise 30-35 bin lira arasında değiştiğini belirtiyor. Vatandaşlar ağız ve diş sağlığı hizmetlerine erişemezken ve çocukların yüzde 90'ında diş çürüğü mevcutken diş hekimlerinin işsiz dolaşması çelişki yaratıyor. Benzer şekilde Ankara Eczacı Odası, her yıl mezun olan binlerce genç eczacının yeni eczane açma imkânlarının bulunmaması, kamu atamalarındaki yetersizlikler ve özel sektördeki sınırlı istihdam nedeniyle işsiz kaldığını bildiriyor.
Sağlık Bakanlığı sunumlarında Türkiye'deki diş hekimi ve eczacı sayısının Avrupa Birliği ile OECD ortalamalarının gerisinde olduğu ifade edilerek yeni fakülteler açılması savunuluyor. 2024 Sağlık İstatistikleri Yıllığına göre 100 bin kişiye düşen diş hekimi sayısı Türkiye'de 59 iken AB ortalaması 85, OECD ortalaması 77. Eczacılıkta ise Türkiye'de 100 bin kişiye düşen eczacı sayısı 49, AB ortalaması 93, OECD ortalaması ise 86 olarak kayıtlara geçiyor. Uzmanlar, tüm bu rakamların insan gücü planlamasındaki kaba hesaplamalardan kaynaklandığını vurguluyor.
Hemşirelikte de sayıca yetersizlik söylemi sürerken büyük bir atama kaosu yaşanıyor. Sağlık Bakanı'nın 2026 bütçe sunumunda 100 bin kişiye düşen hemşire ve ebe sayısının Türkiye'de 387, AB ortalamasında 876 ve OECD ortalamasında 993 olduğu belirtiliyor. Ancak Türk Hemşireler Derneği Başkanı Doç. Dr. Azize Atlı Özbaş'ın paylaştığı bilgilere göre, 2015-2025 yılları arasında lisans düzeyinde mezun olan 157 bin 28 hemşireden 100 bin 323'ü, lise düzeyinden mezun olan 82 bin 310 hemşireden ise 18 bin 466'sı atandı. Son 10 yılda yetişen 239 bin 338 hemşireden yalnızca 118 bin 789'unun ataması yapıldı.
Resmi rakamlara göre tüm sektörlerde istihdam edilen toplam hemşire sayısı 2024 yılında 264 bin 857 iken 2025'te 264 bin 172'ye geriledi. Öte yandan hemşire yardımcılığı unvanıyla ilgili süreçler de tartışma yarattı. 2014 yılından sonra sağlık meslek liselerine giren öğrenciler iş garantisi vaadiyle hemşire yardımcısı unvanıyla mezun edildi ancak Sağlık Bakanlığı bu unvanda bir meslek tanımlamadı. Yüzbinlerce genç işsiz kalırken ya da başka alanlara yönelirken, 2025 yılında yapılan düzenlemeyle sağlık meslek liselerinde bu bölümün adı sağlık bakım teknisyenliği olarak değiştirildi.
Yaşanan süreçler sonucunda sağlık çalışanlarının ve meslek mensuplarının mutsuzluk, umutsuzluk ve gelecek kaygısı içinde olduğu görülüyor. Mesleklerin niteliğinin düşmesi ve halkın aldığı sağlık hizmetinin olumsuz etkilenmesi kamuoyunda eleştirilmeye devam ediyor.
Kaynak: Birgün
