Aydın ve Muğla arasında uzanan Beşparmak Dağları’nın (Latmos) Koçarlı ilçesi sınırlarında, Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından yaklaşık dört ay önce keşfedilen ve 8 bin yıl öncesine tarihlenen kaya resimleri, Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescillendi.
Bölgeyi yakından takip eden Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Yöneticisi Arkeolog Nezih Başgelen, 1990’lı yılların başından bu yana Beşparmak Dağları’nda yapılan araştırmalarda binlerce tarihöncesi kaya resminin tespit edildiğini hatırlattı. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü’nün fotoğraflayıp kayıt altına aldığı yeni bulgular arasında kaya resimlerinin yanı sıra demirci işlikleri, seramik parçaları ve yapı kalıntıları da yer alıyor.
Başgelen, kaya resimlerinin MÖ 6. bin – MÖ 5. binin ilk yarısına tarihlendiğini ve Yakındoğu arkeolojisinin son yıllardaki en önemli keşiflerinden biri olduğunu vurguladı. Göbeklitepe ve Çatalhöyük kadar değerli olan bu eserlerde aile, kadın-erkek ilişkisi ile anne-çocuk temalarının öne çıktığını, şiddet sahnelerine ise rastlanmadığını belirtti. Latmos’un 1400 metreye ulaşan zirvesiyle eski çağlarda bir “bereket kültü” merkezi olduğunu, kaya resimlerinin bu inanç sistemiyle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.
Latmos kaya resimlerinin, konu ve üslup açısından dünya kaya sanatı içinde özgün bir yere sahip olduğunu belirten Başgelen, bölgedeki feldispat ocaklarının bu kültürel mirası tehdit ettiğine dikkat çekti. “Bu eşsiz bölgeyi korumak için acilen adım atılmazsa, tarihöncesi açık hava müzesi niteliğindeki bu alanın değerleri geri dönülmez şekilde yok olabilir” uyarısında bulundu. EKODOSD’un bölgedeki çalışmaları için Bahattin Sürücü’yü takdir eden Başgelen, yeni keşiflerin sit alanı ilan edilmesindeki katkılarından dolayı kendisini tebrik etti.
