İngiltere’nin Cambridge kentinde bulunan Fitzwilliam Müzesi’nde, Antik Mısır’a ait bir mezar eşyasında, yaklaşık 4 bin yıl öncesinden kalma insan eline ait bir iz keşfedildi. Cambridge Üniversitesi’ne bağlı müze çalışanları, sonbaharda açılması planlanan bir sergi için hazırlık yaparken, “ruh evi” adı verilen küçük bir kil modelin tabanında bu dikkat çekici detayı fark etti.
Antik Mısırlıların mezarlarına yerleştirdiği bu minyatür yapılar, ölen kişinin ruhuna öteki dünyada barınacak bir alan sunması amacıyla yapılırdı. Keşfedilen örneğin ön kısmında yiyeceklerin – ekmek, marul ya da öküz başı gibi sunuların – konulabileceği küçük bir sunum bölümü de bulunuyor.
MÖ 2055-1650 yılları arasına tarihlenen modelin üretim süreci incelendiğinde, önce ahşap çubuklarla iskeletinin oluşturulduğu, ardından bu yapının kil ile kaplandığı anlaşıldı. Fırınlama sırasında ahşap kısımlar yanmış, geriye yalnızca pişmiş kil kalmıştı. İşte tam da bu aşamada, kil henüz yumuşakken ustalardan biri modeli taşırken elini alt yüzeye bastırmış ve bu iz de binlerce yıl sonrasına taşınmıştı.
Müzenin kıdemli Mısır bilimcisi ve serginin küratörü Helen Strudwick, “Daha önce vernikli yüzeylerde ya da tabut süslemelerinde parmak izleri görmüştük. Ama bu kadar net ve bütün bir el iziyle ilk defa karşılaşıyoruz,” diyerek bulgunun önemini vurguladı. “Bu, nesneyi yapan kişinin elinden çıkan bir imza gibi. Bizi doğrudan o anın içine çekiyor.”
Tarihin Sessiz Kahramanları Gün Yüzüne Çıkıyor
Antik Mısır denince akla gelen ilk şeyler ihtişamlı piramitler ya da Tutankhamun gibi ünlü firavunlar oluyor. Oysa bu görkemli yapıları ve mezar eşyalarını ortaya çıkaran, ismi bile kayda geçmemiş usta ellerin izleri çoğu zaman gölgede kalıyor. Fitzwilliam Müzesi’ndeki bu keşif ise, o adsız ustalardan birinin binlerce yıl önce bıraktığı dokunuşu görünür kılıyor.
Bir çömlekçinin sıradan ama ölümsüz parmak izi, geçmişle bugün arasında beklenmedik bir köprü kuruyor.
