İmalat Sanayisinde Daralma Sürüyor: Üç Ayda Bin 373 İşletme Kapandı
Beyoğlu Postası'nı Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.
Türkiye'de sanayi üretimindeki daralma ekim ayında da hız kesmeden devam etti. İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi eylül ayındaki 47,9 seviyesinden ekim ayında 47,3'e geriledi. Söz konusu düşüşle birlikte imalat sanayisindeki daralma 31'inci aya taşınırken, endeks haziran ayından bu yana en düşük düzeyini gördü. İncelemesi yapılan 10 sektörden yalnızca birinde üretim artışı yaşandı.
Üretim ve siparişlerdeki gerileme, ekonomik sıkışma neticesinde işletme kapanışlarıyla da kendini gösterdi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği verilerine göre, temmuz, ağustos ve eylül aylarını kapsayan üç aylık dönemde toplam bin 373 imalat işletmesi faaliyetlerine son verdi. Kapanan işletmelerin 979'unu şirket ve kooperatifler, 394'ünü ise gerçek kişi ticari işletmeleri oluşturdu. Aylık bazda incelendiğinde temmuz ayında 516, ağustos ayında 387 ve eylül ayında 449 imalat işletmesinin kapandığı tespit edildi.
Sanayi kuruluşlarının üretim faaliyetlerini kısıtlayan en büyük etkenler arasında talepteki zayıflık ve fiyat baskıları yer aldı. Temmuz 2023 tarihinden beri gerileme eğiliminde olan yeni siparişlerdeki düşüş ekim ayında son üç ayın en belirgin seviyesine ulaşırken, yurt dışından gelen siparişlerde de ivme kaybı yaşandı. Talebin zayıflaması üretim hacimlerini düşürürken işletmeler stoklarını düşük tuttu ve imalat sektöründeki istihdam kaybı sürdü.
Üreticilerin karşı karşıya kaldığı maliyet baskısı ekim ayında da etkisini sürdürdü. Petrol fiyatlarındaki artış, döviz kurundaki yükseliş ve ham madde giderleri imalatçıların üretim maliyetlerini yukarı taşıdı. Girdi fiyatlarındaki artış hızı eylül ayına kıyasla yavaşlasa da maliyet enflasyonu yüksek düzeyini korudu ve bu durum nihai ürün fiyatlarına yansıdı. Tedarik zincirindeki sorunlar, deniz taşımacılığındaki aksamalar ve malzeme temin edilememesi işletmelerin teslimat sürelerini uzattı.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, imalat sanayisinde talep koşullarının zayıf kalmayı sürdürdüğünü, fiyat artışları ile tedarik sorunlarının üreticiler üzerindeki etkisinin devam ettiğini belirtti. Buna karşılık istihdamdaki daralma hızının yavaşlamasını olumlu bir gelişme olarak değerlendiren Harker, bu durumun gelecek aylarda üretimdeki düşüşün hafifleyebileceğine işaret ettiğini kaydetti.
Sanayideki sorunlar sektörlerin büyük bölümüne yayıldı. İSO Türkiye Sektörel PMI araştırmasına göre ekim ayında izlenen 10 sektörün yalnızca birinde üretim artışı kaydedildi. Giyim ve deri ürünleri sektörü, üç aylık gerilmenin ardından yeniden büyüme gösteren tek alan oldu. Gıda sektöründe üretim yavaşlarken en sert daralma metalik olmayan mineral ürünler sektöründe görüldü. Yeni siparişlerini artırabilen ve istihdam artışı sağlayabilen sektörler yalnızca gıda ile giyim ve deri ürünleri oldu. Öte yandan gıda ile kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri, girdi maliyetlerindeki yükselişin en belirgin hissedildiği alanlar olarak öne çıktı.
Kaynak: Birgün
