Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş Doğu Karadeniz’deki Heyelan Riskine Karşı Uyardı

Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, Doğu Karadeniz bölgesinde heyelan riskinin yalnızca yağışlarla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda depremler tarafından da tetiklendiğini belirtti. Bölgedeki aktif fay hatları ve mikrodeprem hareketliliğine dikkat çeken Bektaş, yamaçların güvenli hale getirilmesi için acilen kapsamlı mühendislik çalışmalarının yapılması gerektiğini vurguladı.

Heyelanların Oluşumunda Depremlerin Rolü

Doğu Karadeniz'in Türkiye'nin en fazla yağış alan bölgesi olduğunu belirten Prof. Dr. Osman Bektaş, heyelanların oluşumunda yağışın en önemli faktör olduğunu ancak bunun yanında depremlerin de son derece etkili olduğunu ifade etti. 2019, 2022, 2024 ve 2026 yıllarında Arhavi ile Hopa bölgesinde meydana gelen ölümcül heyelanların sebebini yalnızca yağışa bağlamanın mümkün olmadığını dile getiren Bektaş, Trabzon ile Sarp Sınırı arasındaki kıyı şeridinde 1900 ile 2025 yılları arasındaki AFAD ve Kandilli verilerine göre yoğun bir mikrodeprem aktivitesi bulunduğunu aktardı.

Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde 2024 yılında kaydedilen 4.8 büyüklüğündeki deprem ile Arhavi'deki heyelan arasındaki ilişkiye dikkat çeken Bektaş, 3 büyüklüğündeki bir depremin 480 kilogramlık, 4.8 büyüklüğündeki bir depremin ise 240 kilogramlık bir dinamit patlamasına eş değer olduğunu kaydetti. Depremlerin yamacın stabilitesini ve duraylılığını bozabileceğini belirten Bektaş, 2024 yılındaki depremden 4-5 gün sonra Rize'de bir heyelan yaşandığını, Arhavi'de karayolunu kapatarak 4 kişinin ölümüne yol açan devasa heyelanın ise olaydan 15 gün önce ve sonra hiç yağış almayan bir dönemde gerçekleştiğini ifade etti.

Yeni Felaketler İçin Acil Mühendislik Önlemi Çağrısı

Arhavi'deki heyelan sahasında riskin devam ettiğini belirten Bektaş, jeolojik ve jeofizik verilerin bölgenin denize doğru sürekli olarak çöktüğünü gösterdiğini bildirdi. 2024 yılındaki heyelanın ardından olay bitmediğini, kayan devasa kütlenin arkasında kayma potansiyeli taşıyan yeni bir kütlenin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Bektaş, İstanbul Teknik Üniversitesi ile Karadeniz Teknik Üniversitesi'nin yaptığı çalışmaların güneybatıdaki bir kütlenin yılda 6 santimetrelik hareketle kuzeye doğru ilerlediğini ortaya koyduğunu kaydetti.

TIR ve kamyonların geçtiği transit bir yol güzergahında basit kaya düşmeleri değil, dağ şeklindeki yamaçların kayması gibi büyük tehlikelerin bulunduğunu belirten Bektaş, basit önlemlerin yeterli olmayacağını ifade etti. Uydu fotoğrafları ve arazi ölçümleri yapılarak hareket mekanizmasının anlaşılması ve güzergahta gerekli mühendislik önlemlerinin ivedilikle alınması gerektiği uyarısında bulundu.

Kaynak: Birgün