200 Bine Yakın Film İncelendi: Kadın Senaristli Yapımlar Daha Yüksek Kâr Sağladı
Beyoğlu Postası'nı Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.
Sinema sektöründe kadınların yaratıcı pozisyonlardaki varlığına ilişkin kapsamlı bir araştırma dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. 1994-2023 yılları arasında vizyona giren 199 bin 656 film üzerinde yapılan incelemede, kadın senaristlerin yer aldığı yapımların daha düşük bütçelerle erkeklerin yer aldığı filmlere kıyasla daha yüksek medyan kâr ve yatırım getirisi elde ettiği belirlendi.
Frontiers in Communication'da yayımlanan araştırmada, kadın yönetmenlerin ise özellikle yüksek bütçeli yapımlarda oldukça düşük oranda temsil edildiği görüldü.
Kadın Senaristli Filmlerde Medyan Kâr Daha Yüksek
Araştırmanın finansal analizinde bütçe ve gişe verileri bulunan 4 bin 245 film değerlendirildi.
Kadın senaristin yer aldığı ancak kadın yönetmenin bulunmadığı filmlerin medyan kârı 35,9 milyon dolar olarak hesaplandı. Yalnızca erkek senarist ve yönetmenlerin yer aldığı yapımlarda ise medyan kâr 26,8 milyon dolar seviyesinde kaldı.
Kadın senaristli filmlerin medyan bütçesi 41,4 milyon dolar olurken, yalnızca erkeklerin yer aldığı filmlerde bu rakam 39,2 milyon dolar olarak belirlendi. Buna karşın yatırım getirisi kadın senaristli filmlerde 1,10, erkeklerin yer aldığı filmlerde ise 0,88 oldu.
Araştırmacılar, iki grup arasındaki yatırım getirisi farkını yaklaşık yüzde 25 olarak değerlendirdi.
Kadın Yönetmenlerin Temsili Yüksek Bütçelerde Azaldı
Hem yönetmen hem senarist olarak kadınların yer aldığı filmler, erkeklerin yer aldığı yapımlara yakın yatırım getirisi sağladı. Ancak bu filmlerin medyan bütçesi 19,9 milyon dolar ile diğer gruba kıyasla yaklaşık yarı seviyede kaldı.
Kadın yönetmenin bulunduğu ancak kadın senaristin yer almadığı filmlerde ise medyan yatırım getirisi 0,44 olarak hesaplandı. Araştırmacılar, bu grupta yalnızca 83 film bulunması nedeniyle söz konusu sonucun dikkatli değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.
Yüksek bütçeli yapımlarda kadın yönetmenlerin oranı ise oldukça düşük kaldı. En yüksek bütçeli yüzde 10'luk dilimde kadın yönetmenli filmlerin oranı yüzde 1,4 olurken, yüzde 5'lik dilimde bu oran yüzde 0,5'e geriledi.
Araştırmanın kapsadığı 1994-2023 döneminde, bütçesi en yüksek yüzde 1'lik dilimde kadın yönetmenin çektiği hiçbir film bulunmadı. Aynı dilimde hem kadın yönetmen hem de kadın senaristin yer aldığı bir yapım da tespit edilmedi.
Buna karşılık kadın senaristin bulunduğu ancak kadın yönetmenin bulunmadığı filmler, en yüksek bütçeli yüzde 10'luk grubun yüzde 20,5'ini, yüzde 5'lik grubun ise yüzde 16,8'ini oluşturdu.
Kadın Yönetmenli Filmlerin IMDb Puanı Daha Yüksek
Araştırmada filmlerin izleyici karşılığı da IMDb puanları ve oy sayıları üzerinden incelendi.
Tüm veri setinde kadın yönetmenlerin yer aldığı filmler 6,66 ortalama IMDb puanıyla en yüksek puana sahip grup oldu. Yalnızca erkeklerin yer aldığı filmlerde ortalama puan 6,19 olarak hesaplandı.
Bununla birlikte kadın yönetmenli filmlerin ortalama oy sayısının daha düşük olduğu görüldü. Finansal verileri bulunan 4 bin 245 film incelendiğinde ise gruplar arasındaki ortalama IMDb puanı farkının azaldığı belirlendi.
Yüksek bütçeli filmlerde oy sayıları arasındaki farkın da büyük ölçüde ortadan kalktığı görüldü. Araştırmacıya göre bu durum, yüksek bütçeli projelerde dağıtım ve tanıtım imkanlarının izleyici erişimindeki farklılıkları azaltabileceğine işaret ediyor.
Me Too Sonrası Kalıcı Bir Hızlanma Görülmedi
Çalışmada 2017 yılında başlayan “Me Too” hareketinin kadınların sinema sektöründeki temsiline etkisi de ele alındı.
Kadınların sektördeki katılımında 2017 civarında sınırlı bir artış gözlense de araştırmanın analizleri, bu tarihten sonra kadınların yönetmen ve senarist olarak temsilindeki yükseliş hızında kalıcı ve anlamlı bir değişiklik olmadığını gösterdi.
1994 yılında filmlerin yüzde 21,5'inde senarist veya yönetmen olarak en az bir kadın bulunurken, bu oran 2023 yılında yüzde 29,4'e çıktı. Buna rağmen 2023'te filmlerin yüzde 70,6'sında bu iki yaratıcı pozisyonun hiçbirinde kadın yer almadı.
Finansal Performans İle Bütçe Arasında Dikkat Çeken Fark
Araştırmacı Anja G. Huwiler, çalışmada kullanılan finansal veri setinin ağırlıklı olarak ticari ve ABD merkezli filmlerden oluştuğunu, bu nedenle sonuçların dünya sinemasının tamamına doğrudan genellenemeyeceğini belirtti.
Çalışma, kadınların yaratıcı pozisyonlarda bulunduğu filmlerin finansal sonuçları ile bu projelere ayrılan sermaye arasında dikkat çekici bir farklılık bulunduğunu ortaya koydu. Ancak araştırmada bu farkın nedenleri doğrudan test edilmedi.
Araştırmacılara göre elde edilen bulgular, sinema sektöründeki sermaye dağılımına ilişkin kararların yalnızca filmlerin gözlenen finansal performansıyla açıklanamayabileceğini gösteriyor.
